شب کوری چیست؟ علائم، مضرات، راهکارها



4.5/5 - (2 امتیاز)

شب کوری که همچنین به عنوان نیکتالوپیا نیز شناخته می شود، وضعیتی است که توانایی فرد را برای دیدن در محیط های کم نور تحت تاثیر قرار می دهد. این بیماری می تواند فعالیت هایی مانند رانندگی در شب یا حتی راه رفتن در راهرویی با نور کم را دشوارتر و صد البته، خطرناک‌تر کند. افراد مبتلا به شب کوری اغلب با کاهش حدت بینایی، کاهش دید محیطی و مشکل در سازگاری با تغییرات نور مواجه می شوند.

در حالی که این مشکل می‌ تواند نشانه ‌ای از یک بیماری زمینه ‌ای باشد، ممکن است به دلیل کمبود برخی مواد مغذی در رژیم غذایی نیز ایجاد شود. در این مقاله، علل، علائم، تشخیص و گزینه ‌های درمانی این بیماری و همچنین تغییرات سبک زندگی که ممکن است به مدیریت این بیماری کمک کند را بررسی خواهیم کرد. با عینک امیر همراه باشید.

نیکتالوپیا چیست

شب کوری چیست؟

شب کوری یا نیکتالوپیا Nyctalopia وضعیتی است که دید را برای افراد در موقعیت‌ های کم نور، مانند شب یا هر نوع محیط کم نور دیگری، دشوار می ‌کند. افراد مبتلا به این بیماری ممکن است زمانی که نور کافی در دسترس نباشد، در دیدن اشیا یا حرکت در محیط اطراف خود دچار مشکل شوند. برای افرادی که نیکتالوپیا را تجربه می کنند، مهم است که حتما با اپتومتریست یا چشم پزشک برای تعیین علت زمینه ای و دریافت درمان مناسب مشورت کنند.

علل بروز بیماری شب کوری

نیکتالوپیا می‌تواند توسط عوامل مختلفی ایجاد شود؛ از جمله:

  • کمبود ویتامین A
  • آب مروارید
  • رتینیت پگمانتوزا
  • گلوکوم
  • دژنراسیون ماکولا وابسته به سن
  • مصرفی برخی از داروها
  • دیابت
  • نیکتالوپیا ارثی

کمبود ویتامین A

یکی از شایع ترین علل بیماری شب کوری، کمبود ویتامین A است. ویتامین A برای تولید رودوپسین Rhodopsin، پروتئینی که به چشم کمک می کند تا با شرایط کم نور سازگار شود، ضروری است.

آب مروارید

آب مروارید وضعیتی است که در آن عدسی چشم کدر شده و در نتیجه مشکلات بیماری بسیاری رخ می دهد. این عارضه می‌تواند با کاهش میزان نوری که وارد چشم می شود، باعث نیکتالوپیا شود.

رتینیت پیگمانتوزا

رتینیت پیگمانتوزا یک اختلال ژنتیکی است که با از دست دادن آهسته بینایی مشخص می شود. این اختلال روی شبکیه چشم که مسئولیت تشخیص نور را بر عهده دارد، تاثیر می گذارد. با پیشرفت این بیماری، نیکتالوپیا رخ می دهد.

گلوکوم

گلوکوم گروهی از بیماری های چشمی است که به عصب بینایی آسیب می رساند و می تواند باعث کاهش بینایی شود. در برخی موارد نیز این بیماری منجر به بروز نیکتالوپیا می شود. درباره گلوکوم بیشتر بخوانید.

دژنراسیون ماکولا وابسته به سن

دژنراسیون ماکولا یک بیماری شایع چشمی است که افراد بالای 50 سال را تحت تاثیر قرار می دهد. این بیماری باعث آسیب به ماکولا روی شبکیه می شود که مسئولیت بینایی مرکزی را بر عهده دارد. با پیشرفت این بیماری، نیکتالوپیا رخ می دهد.

مصرف برخی داروها

برخی از داروها مانند کلروکین و کینین می توانند باعث شب کوری به عنوان یک عارضه جانبی شوند.

دیابت

افراد مبتلا به دیابت ممکن است به بیماری به نام رتینوپاتی دیابتی مبتلا شوند که می تواند باعث مشکلات بینایی از جمله شب کوری شود. معمولا افراد مسن از ویتامین A و داروهای درمان بیماری خود به عنوان قرص شب کوری یاد می کنند؛ زیرا با این قرص و داروها، نیکتالوپیا درمان می شود.

شب کوری ارثی

برخی از اختلالات ارثی، مانند شب کوری ثابت مادرزادی، می توانند از بدو تولد باعث بروز این بیماری شوند. معمولا درمان این بیماری از نوع ارثی کمی پیچیده‌تر از سایر درمان‌های دیگر است.

علائم شب کوری

بررسی علائم شب کوری

علائم شب کوری می تواند در افراد مختلف از نظر شدت متفاوت باشد. برخی از افراد ممکن است فقط اختلالات خفیف را تجربه کنند، در حالی که برخی دیگر ممکن است در شرایط نور کم بینایی خود را به طور کامل از دست بدهند.

برخی از علائم رایج شب کوری عبارتند از:

  1. مشکل در دید در شرایط نور کم، به ویژه در شب یا در اتاق های کم نور.
  2. تطبیق آهسته چشم به هنگام تغییرات در نور محیط.
  3. کاهش حدت بینایی یا وضوح بینایی.
  4. از دست دادن دید محیطی.
  5. افزایش حساسیت به تابش خیره کننده و نورهای روشن.
  6. مشکل در رانندگی در شب یا در شرایط کم نور.

اگر علائم این بیماری را تجربه می کنید، مهم است که با یک متخصص چشم مشورت کنید که می تواند علت اصلی را تشخیص داده و درمان مناسب را در اختیار شما عزیزان قرار دهد.

انواع شب کوری

انواع شب کوری کدام اند؟

انواع مختلفی از شب کوری وجود دارد که هر کدام مجموعه ای از علل و علائم خود را دارند.

شب کوری مادرزادی

شایع ترین نوع شب کوری، شب کوری مادرزادی ثابت (CSNB) است. این نوع شب کوری از بدو تولد وجود دارد و ناشی از یک جهش ژنتیکی می باشد که بر عملکرد شبکیه چشم تاثیر می گذارد. افراد مبتلا به CSNB اغلب در محیط های کم نور در دیدن مشکل داشته، اما بینایی آن ها در نور معمولی بدون مشکل است.

شب کوری اکتسابی

نوع دیگری از شب کوری، شب کوری اکتسابی است که می تواند ناشی از عوامل مختلفی مانند کمبود ویتامین A، آب مروارید، گلوکوم و رتینیت پیگمانتوزا باشد. کمبود ویتامین A یکی از علل اصلی شب کوری اکتسابی در کشورهای در حال توسعه، به ویژه در میان کودکان است. زمانی اتفاق می افتد که بدن ویتامین A کافی که برای عملکرد شبکیه ضروری است، دریافت نمی کند. پس برای جلوگیری از شب کوری در کودکان، می توان رژیم غذایی آن ها را سرشار از ویتامین A کرد.

از طرفی دیکر، رتینیت پیگمانتوزا یک بیماری ارثی است که باعث از دست دادن تدریجی بینایی در طول زمان می شود. این وضعیت می تواند باعث شب کوری، دید تونلی و در نهایت کوری شود.

درمان شب کوری

معرفی انواع روش های درمان شب کوری

روش های درمان این بیماری به علت زمینه ای این بیماری بستگی دارد. برای افراد مبتلا به شب کوری ثابت مادرزادی (CSNB)، در حال حاضر هیچ درمانی وجود ندارد، اما مداخلات خاصی می تواند به بهبود بینایی در شرایط کم نور کمک کند.

استفاده از انواع عینک ها

یک استراتژی موثر در درمان این بیماری، استفاده از عینک های تخصصی یا لنزهای تماسی است که طول موج های خاصی از نور را فیلتر کرده و حساسیت کنتراست را افزایش می دهد.

افزایش مصرف ویتامین A

برای افراد مبتلا به شب کوری اکتسابی به دلیل کمبود ویتامین A، درمان شامل افزایش مصرف ویتامین A از طریق تغییرات رژیم غذایی یا مکمل ها است. غذاهایی که سرشار از ویتامین A هستند عبارتند از:

  • جگر
  • تخم مرغ
  • شیر
  • میوه ها
  • سبزیجات نارنجی و زرد.

در موارد شدید کمبود ویتامین A، مصرف مکمل‌های با دوز بالا توسط پزشک تجویز می شود.

درمان شب کوری اکتسابی ناشی از عوامل دیگری مانند آب مروارید، گلوکوم یا رتینیت پیگمانتوزا معمولا شامل رسیدگی به وضعیت زمینه ای می شود. به عنوان مثال، ممکن است جراحی برای برداشتن آب مروارید یا کاهش فشار داخل چشم در افراد مبتلا به گلوکوم انجام شود تا به مراتب شب کوری نیز درمان شود. در مورد رتینیت پیگمانتوزا، در حال حاضر هیچ درمانی وجود ندارد، اما برخی داروها و مداخلات ممکن است پیشرفت این بیماری را کاهش دهد.

توجه داشته باشید که :

در تمام موارد شب کوری، مهم است که به دنبال مراقبت های پزشکی از یک متخصص چشم باشید که می تواند علت اصلی را تشخیص دهد و گزینه های درمانی مناسب را توصیه کند. علاوه بر این، انجام اقداماتی برای محافظت از چشم در برابر آسیب های بیشتر، مانند استفاده از عینک آفتابی و اجتناب از قرار گرفتن در معرض نورهای روشن نیز می تواند مفید باشد. پس با این تفاسیر نیز، هزینه درمان شب کوری با توجه به علت زمینه ای بروز این بیماری، متفاوت است.

جلوگیری از شب کوری

چگونه با تغییرات سبک زندگی از بروز بیماری شب کوری جلوگیری کنیم؟

تغییرات در سبک زندگی می تواند از بروز بیماری شب کوری جلوگیری کرده و تا حدی نیز در درمان آن موثر باشد.

  • داشتن یک رژیم غذایی غنی از ویتامین A: غذاهایی مانند هویج، سیب زمینی شیرین، اسفناج و جگر را در رژیم غذایی خود بگنجانید.
  • کاهش مصرف الکل: مصرف زیاد الکل می تواند در جذب ویتامین A اختلال ایجاد کند و باعث آسیب کبدی شود که می تواند دید در شب را مختل کند.
  • ترک سیگار: سیگار به رگ های خونی چشم آسیب می رساند که می تواند منجر به مشکلات بینایی شود.
  • محافظت از چشم در برابر نور خورشید: قرار گرفتن در معرض اشعه ماوراء بنفش می تواند به مرور زمان به چشمان شما آسیب برساند. وقتی روزها زمان زیادی را بیرون از خانه سپری می کنید، از عینک آفتابی استفاده کنید.
  • انجام معاینات منظم چشم: معاینه منظم چشم می تواند هر گونه بیماری زمینه ای را که ممکن است باعث شب کوری شود را تشخیص دهد.

با اعمال این تغییرات در سبک زندگی خود، می توانید به پیشگیری از شب کوری و حفظ سلامت چشمانتان، کمک کنید.

بیماری نیکتالوپیا

سوالات متداول

شب کوری مادرزادی چیست؟

شب کوری مادرزادی بیماری است که در آن نوزاد از بدو تولد با مشکلاتی در شبکیه چشم رو به رو است که منجر به بروز این بیماری می شود.

آیا درمان شب کوری کمبود ویتامین دارد؟

مصرف ویتامین A منجر به درمان بیماری شبکوری می شود. این ویتامین می تواند از طریق مکمل ها یا مواد غذایی به بدن برسد.

آیا در رانندگی تاثیر می گذارد؟

مهم ترین تاثیر این بیماری، به هنگام شب حین رانندگی است که می تواند بسیار نیز خطرناک باشد.

آیا قطره برای شب کوری وجود دارد؟

برخی بر این باورند که قطره ویتامین A می تواند تاثیر مثبت بر روی درمان این بیماری داشته باشد. این موضوع هنوز به لحاظ پزشکی تایید نشده است.

آیا عاقبت این بیماری از دست دادن بینایی است؟

به طور معمول خیر؛ اما اگر این بیماری ناشی از برخی بیماری های زمینه ای باشد، ممکن است در انتها منجر به کوری شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *