در این مقاله، مهمترین و شایعترین بیماری های چشم را به شما معرفی کرده ایم و راههای پیشگیری هرکدام را در اختیارتان قرار دادهایم. پس اگر شما نیز علاقه دارید تا اطلاعات عمومیتان در این رابطه بالاتر رود، با امیر اپتیک همراه باشید و حتما تا انتها مطالعه بفرمایید.
رایج ترین بیماری های چشم
همه ما میدانیم که یکی از مهمترین اعضای بدن ما، چشمانمان است. این چشمها هستند که بوسیله آن میتوانیم محیط اطراف را بهشیوه بهتری درک کنیم و درک کردن بهتر محیط اطراف، سبب میشود تا زندگی سادهتر و امنتری را در پیش داشته باشیم. در این میان، گاهی اوقات چشمها به اختلالات و بیماریهای مختلفی دچار میشوند که هرچه زودتر باید نسبت به درمان آنها اقدام کرد؛ بههمینخاطر تصمیم گرفتیم تا در این مطلب، شایع ترین بیماری های چشم را مورد بررسی قرار دهیم و توضیحاتی کلیدی را در رابطه با هر کدام از آنها ارائه کنیم.
1. آب مروارید
یکی از بیماریهای چشمی رایج، آب مروارید است. این بیماری هنگامی رخ میدهد که عدسی چشم، از حالت شفاف خود، رفته رفته شروع به تار شدن کرده و روزبهروز کدرتر میشود. در مواردی که بیماری آب مروارید بیش از اندازه پیش رفته باشد، بینایی میتواند با اختلالاتی جدی روبرو شود؛ اما خوشبختانه امروزه این قابلیت وجود دارد که با یک جراحی ساده این عارضه را برطرف کرد. طبق پژوهشهایی که در این زمینه انجام شدهاند، افراد دیابتی و مصرفکنندگان سیگار و الکل، بیشتر از سایر افراد در معرض ابتلا به این بیماری قرار دارند.
جراحی آب مروارید تنها راه درمان و حذف آب مروارید و بازگرداندن دید شفاف شماست. در طی جراحی آب مروارید، چشم پزشک لنز طبیعی کدر شما را برمی دارد و آن را با یک لنز داخل چشمی (IOL) جایگزین می کند. IOL یک لنز مصنوعی است که برای همیشه در چشم شما باقی می ماند.
بیشتر بخوانید: همه چیز درباره آب مروارید و پیشگیری از آن
2. کور رنگی
یکی دیگر از شایع ترین بیماری های چشم، کور رنگی است. این بیماری به عنوان یک نوع کمبود در دید رنگی شناخته می شود. در این شرایط فرد در تشخیص رنگ های خاص دچار مشکل میشود. این بیماری ناشی از یک نوع جهش ژنتیکی است که بر سلول های شبکیه چشم که مسئول تشخیص رنگ ها هستند، تاثیر منفی میگذارد. اما خیالتان راحت باشد زیرا این بیماری معمولا در ابعاد کوچکی رخ میدهد و افراد کمی هستند که بهصورت کامل کوررنگ باشند؛ اما در نقطه مقابل، افراد زیادی هستند که کور رنگیهای جزئی داشته باشند. یکی از عواملی که میتواند منجر به کور رنگی شود، دیابت است؛ بههمینخاطر، پیشنهاد میکنیم تا اگر با بیماری دیابت درگیر هستید، حتما بهصورت مکرر قند خون خود را کنترل کرده تا دچار چنین مشکلاتی نشوید.
در حال حاضر هیچ درمان خاص و قطعی برای افراد مبتلا به کوررنگی ارثی وجود ندارد. اما شاید تا به حال نام عینک کوررنگی را شنیده باشید. این عینک می تواند تا حدی وضعیت بینایی شما را بهبود دهد.
بیشتر بخوانید: همه چیز درباره کور رنگی + ۴ روش درمانی
3. شب کوری
بیماری شب کوری درواقع بهعنوان علائم بیماری رتینیت پیگمنتوزا بهشمار میرود. بیماری رتینیت پیگمنتوزا یک نوع بیماری ارثی است که سبب میشود تا سلولهای دریافتکننده نور دچار مشکل شوند. این بیماری میتواند در موارد شدیدتر به نابینایی نیز منجر شود؛ به همین خاطر، بهتر است تا درصورت بروز هرگونه علائم، سریعا به پزشک مراجعه کنید. متأسفانه تاکنون هیچ راه درمانی مؤثری برای شب کوری شناخته نشده است اما طبق تحقیقات کارشناسان، مصرف ویتامینهای A و E میتواند بهمقدار زیادی پیشروی این بیماری را کاهش دهد.
درمان این بیماری می تواند به سادگی استفاده از عینک یا لنزهای تماسی باشد اما در موارد شدیدتر ممکن است نیاز به جراحی داشته باشید. درمان موثر می تواند به طور قابل توجهی بینایی در شب را بهبود ببخشد.
بیشتر بخوانید: همه چیز درباره شب کوری و علائم آن
4. آب سیاه
یکی دیگر از شایع ترین بیماری های چشم، بیماری آب سیاه است. این بیماری سبب میشود تا به اعصاب بینایی آسیب وارد شده و میدان دید بهتدریج کاهی پیدا کند. تئوریهای زیادی در رابطه با دلیل ایجاد این بیماری وجود دارند اما متأسفانه تاکنون هیچکدام از آنها بهصورت کامل بهاثبات نرسیدهاند. طبق تحقیقاتی که تاکنون صورت گرفتهاند، احتمال بروز بیماری آب سیاه در افرادی که بیشتر از ۶۰ سال سن دارند تا حد زیادی افزایش مییابد. علاوهبراین، عوامل ژنتیکی نیز میتوانند در بروز این بیماری تأثیرگذار باشند.
پزشکان از انواع مختلف درمان برای گلوکوم، از جمله داروها (معمولاً قطره های چشمی)، لیزر درمانی و جراحی استفاده می کنند. اگر مبتلا به گلوکوم هستید، مهم است که فورا درمان را شروع کنید چرا که عدم درمان به موقع آب سیاه می تواند عوارض جبران ناپذیری را برای شما به دنبال داشته باشد.
بیشتر بخوانید: همه چیز درباره گلوکوم آب سیاه
5. خشکی چشم از رایج ترین بیماری های چشم
همانطور که از اسم خشکی چشم مشخص است، به وضعیتی گفته میشود که چشم از میزان کافی اشک برخوردار نباشد و آبرسانی بهمیزان مورد نیاز انجام نشود. خشکی چشم میتواند در مواردی به ایجاد اختلالات در بینایی منجر شود. دو عامل سن و جنسیت بهعنوان اصلیترین عواملی که منجر به خشکی چشم میشوند بهشمار میروند. اصلیترین روش درمانی که برای خشکی چشم، استفاده از قطرات اشک مصنوعی برای مرطوب کردن مجدد چشم و برای کسانی که پشت سیستم زیاد کار میکنند، عدسی بلوکنترل است.
بیشتر بخوانید: همه چیز درباره خشکی چشم
6. آبریزش چشم
یکی دیگر از شایع ترین بیماری های چشم، اپی فورا یا آبریزش چشم نام دارد. در این بیماری، غدد اشکی چشم بیش از اندازهای که باید نسبت به خروج اشک از منافذ خود اقدام میکنند. این مشکل ممکن است بهدلایل مختلفی از جمله تولید بیش از حد اشک یا وجود مانع بر سر منافذ ایجاد شود. باتوجه به اینکه چه عاملی سبب آبریزش چشم شده باشد، روش درمانی نیز متفاوت است؛ گاهی اوقات بیماران میتوانند با استفاده از یک قطره ساده و شستوشوی چشم، سریعا مشکل خود را حل کنند؛ اما گاهی اوقات نیز لازم است تا پزشک بررسیهای بیشتری انجام داده و مشکل را بهصورت ریشهایتر مورد بررسی قرار دهد.
بیشتر بخوانید: همه چیز درباره آبریزش چشم
7. درد پشت چشم
عارضه دیگری که عموماً افراد زیادی را درگیر میکند درد پشت چشماست که به دلایل گوناگونی اتفاق میافتد. گاهی حتی اوقات نیز این عارضه میتواند بینایی فرد را با خطر مواجه کند. بروز این درد در پشت چشمانمان، لزوماً به معنی وجود مشکل در آنها نیست. ممکن است این فشاری که در پشت چشم خود احساس میکنید، بخاطر وجود مشکلات دیگری در نواحی سر و یا صورت شما باشد. اما اگر درد چشم با سوزش همراه باشد، باید در اسرع وقت به پزشک متخصص مراجعه نمایید. زیرا این درد و سوزش چشم ممکن است به علت عفونت های مسری اتفاق افتاده باشد.
در موارد غیر حاد، درمان های خانگی مثل کمپرس گرم یا سرد، هیدراته ماندن، پیروی از قانون 20-20-20 در زمان تماشای تلویزیون و یا سایر دستگاه های دیجیتال و مصرف داروهای مسکن بدون نسخه یا آنتی هیستامین ها می توانند برای درمان درد پشت چشم موثر باشند.
بیشتر بخوانید: دلایل اصلی درد پشت چشم
8. التهاب چشم
یکی دیگر از شایع ترین بیماری های چشم، التهاب است. التهاب چشم ممکن است بهدلایل مختلفی رخ دهد. بعضی از افراد بهخاطر آلرژیهای فصلی و بعضی از افراد بهخاطر بروز بیماریهای عفونی دچار التهاب چشم میشوند. در مراحل ابتدایی، التهاب چشم اهمیت چندانی ندارد اما در صورتی که این التهاب ادامه پیدا کرد، پیشنهاد میکنیم که حتما به پزشک مراجعه کنید؛ چرا که گاهی اوقات بروز التهاب میتواند بهخاطر ورود باکتریهایی مخرب به محیط چشم باشد.
درمان التهاب چشم شامل قطره های چشمی، داروهای استروئیدی، آنتی بیوتیک ها یا داروهای ضد ویروسی است.
9. پیرچشمی
پیرچشمی حالتی است که چشمان شما به تدریج توانایی دیدن واضح اجسام از فاصله نزدیک را از دست می دهند. این یک بخش طبیعی از پیری است که ممکن است کمی پس از 40 سالگی رخ دهد. در صورت ابتلا به این اختلال احتمالاً متوجه خواهید شد که برای دیدن بهتر اجسام و مطالعه، در صورتی که آنها را دورتر نگه دارید، با وضوح بهتری می توانید آن ها را ببینید.
به طور طبیعی، عدسی چشم تغییر شکل می دهد تا نور را روی شبکیه متمرکز کند تا شما بتوانید ببینید. هنگامی که جوان هستید، این عدسی نرم و انعطاف پذیر است و به راحتی تغییر شکل می دهد. این به شما امکان می دهد بر روی اشیاء هم از نزدیک و هم از دور فوکوس کنید. پس از 40 سالگی، عدسی سفت تر می شود و به همین راحتی نمی تواند تغییر شکل دهد. این اتفاق، مطالعه و یا انجام سایر کارهای نزدیک را دشوارتر می کند.
هیچ راهی برای متوقف کردن یا معکوس کردن روند طبیعی پیری که باعث پیرچشمی می شود وجود ندارد. با این حال، پیرچشمی را می توان با عینک طبی مخصوص مطالعه، لنزهای تماسی، دارو یا جراحی اصلاح کرد. اگر پیرچشمی را اصلاح نکنید، ممکن است سردرد و فشار چشم شما را آزار دهد.
10. آستیگماتیسم
دو نوع آستیگماتیسم وجود دارد: آستیگماتیسم افقی و آستیگماتیسم عمودی. این یکی از شایع ترین انواع بیماری های چشم است.
برای درک آستیگماتیسم بهتر است با ساختار چشم آشنایی داشته باشد. برای این منظور چشم طبیعی را مانند توپ بسکتبال به صورت یکنواخت گرد در نظر بگیرید. در بیماری آستیگماتیسم، چشم به شکل تخم مرغی یا بیضی مانند تغییر شکل می دهد. به طور معمول، قرنیه و عدسی در جلوی چشم یک شکل گرد دارند. این کمک می کند تا پرتوهای نور به وضوح روی شبکیه متمرکز شوند تا بتوانید واضح ببینید. در آستیگماتیسم، پرتوهای نور با ورود به جلوی چشم، به درستی شکست نمی خورند از این رو دید نزدیک و دور به دلیل شکل نامنظم چشم تار می شوند.
آستیگماتیسم ممکن است به همراه سایر عیوب انکساری مثل نزدیک بینی یا دور بینی رخ دهد. پس از معاینه چشم و بررسی انواع ضعیفی چشم، پزشک برای درمان آستیگماتیسم، عینک طبی، لنز تماسی و یا جراحی را به شما توصیه خواهد کرد.
روشهای تشخیص و درمان بیماری های چشم
بسته به اینکه بیمار با چه علائمی به پزشک مراجعه کند، روشهای تشخیص متفاوتی بهکار گرفته میشوند. معمولا تشخیص انواع ضعیفی چشم بهسادگی و توسط یک اپیتومتریست انجام میشود اما برای تشخیص عارضهها، ممکن است که به انجام یکسری آزمایشات نیاز باشد. در مورد درمان بیماریهای چشمی، پزشکان توانستهاند تا برای شایع ترین بیماری های چشم، روشهای سریعی را کشف کرده و به مرحله اجرا برسانند؛ اما متأسفانه تکنولوژیهای جدید در درمان بیماریهای چشمی، بهمرحلهای نرسیدهاند که بیماریهای نادر را بتوان بهسرعت و با هزینههای پایین درمان کرد.
بهطور کلی، بهترین کاری که هم در مرحله تشخیص و هم در مرحله درمان میتوانید انجام دهید، مراجعه به یک پزشک با تجربه است. پزشکان با استفاده از علم و تجربه خود، میتوانند بهترین روش را در هر دو مرحله بهکار بگیرند.
خطرناک ترین بیماری چشم کدام است؟
همانطور که مطالعه کردید، ما در این مقاله 10 مورد از انواع بیماری های چشم را به شما معرفی کردیم اما در این بین، کدام یک خطرناک ترند؟
در میان شایع ترین بیماری های چشم، آب مروارید و آب سیاه را می توان به عنوان خطرناک ترین ها شناخت چرا که آب مروارید اولین و آب سیاه دومین عامل اصلی نابینایی در جهان است.
آب مروارید کدر شدن عدسی چشم است که به طور معمول شفاف است. این بیماری سبب اختلال در بینایی و دید ابری می شود. دید ابری ناشی از آب مروارید می تواند خواندن، رانندگی در شب یا دیدن حالت چهره دوستان را دشوارتر کند.
اکثر آب مرواریدها به کندی ایجاد می شوند و در اوایل بینایی را مختل نمی کنند. اما با گذشت زمان، آب مروارید بینایی را تحت تاثیر قرار می دهد. از این رو استفاده از عینک و یا در موارد شدیدتر، انجام جراحی این مشکل را برطرف می کند. خوشبختانه جراحی آب مروارید به طور کلی یک روش ایمن و موثر است.
از طرف دیگر، گلوکوم یک مشکل شایع چشم مرتبط با افزایش سن است که حدود 3 میلیون آمریکایی را تحت تاثیر قرار می دهد.
در گلوکوم یا آب سیاه، مایع چشم در قسمت جلویی چشم شما جمع می شود. این مایع اضافی به چشم فشار می آورد و به تدریج به عصب بینایی شما آسیب می رساند. این شایع ترین شکل آسیب عصب بینایی است. گلوکوم درمان نشده می تواند منجر به از دست دادن بینایی و کوری دائمی و غیرقابل برگشت شود.
البته در نهایت باید گفت که این بیماری ها قابل درمان هستند اگر که به موقع برای درمان آنها اقدام نمایید.
چه بیماری های چشمی درمان ندارند؟
خوشبختانه با پیشرفت علم پزشکی و بهبود وضعیت درمان در جوامع مختلف، بسیاری از انواع بیماری های چشم قابل درمان هستند اما متاسفانه بیماری های نادری وجود دارند که همچنان غیرقابل درمان هستند. یکی از این بیماری ها، رتینیت پیگمانتوزا است.
رتینیت پیگمانتوزا (retinitis pigmentosa) گروهی از بیماری های چشمی نادر است که شبکیه (لایه بافت حساس به نور در پشت چشم) را درگیر می کند. RP باعث می شود سلول های شبکیه به آرامی در طول زمان تجزیه شوند و باعث کاهش بینایی می شود.
رتینیت پیگمانتوزا یک بیماری ژنتیکی است که افراد با آن متولد می شوند. علائم معمولا در دوران کودکی شروع می شوند و بیشتر افراد در نهایت بخش اعظم بینایی خود را از دست می دهند.
متاسفانه تا زمان نگارش این مقاله هیچ درمانی برای RP پیدا نشده است اما برنامه های کمک بینایی و توانبخشی می توانند به افراد مبتلا به رتینیت پیگمانتوزا کمک کنند تا از بینایی خود نهایت استفاده را ببرند.
کدام یک از بیماری های چشمی نیاز به عمل جراحی دارند؟
چشم ها اندام های بسیار حساسی هستند که بیماری های مختلفی سلامت آنها تحت می کند. از این رو بسته به اختلال به وجود آمده، جراحی چشم می تواند بینایی از دست رفته را بهبود بخشد.
جراحی چشم برای درمان بیماری های مختلفی از جمله آب مروارید، گلوکوم، جدا شدن شبکیه، پارگی شبکیه، رتینوپاتی دیابتی و عیوب انکساری مانند نزدیک بینی، دوربینی و آستیگماتیسم مورد استفاده قرار می گیرد.
خوشبختانه در سال های اخیر، استفاده از لیزر و ربات ها برخی از انواع جراحی های چشم را بهبود بخشیده است. گفتنی است که هر ساله حدود 20 میلیون عمل جراحی آب مروارید در سراسر جهان انجام می شود. علاوه بر این، چشم پزشکان در سال 2020 حدود 800000 عمل انکساری لیزری را در ایالات متحده انجام دادند و هر سال حدود 47000 پیوند قرنیه انجام می شود.
منابع:
