یکی از شایعترین بیماری های چشمی که با افزایش سن گریبانگیر اکثر ما را میشود، آب مروارید یا کاتاراکت Cataracts است. این بیماری بسیار شایع است و به احتمال خیلی زیاد ممکن است در بین اطرافیان خود دیده باشید. اما آیا آب مروارید چشم خطرناک است؟ متاسفانه باید گفت که آب مروارید به عنوان یکی از عوامل مهم نابینایی در جهان شناخته می شود به طوری که آمار نابینایی ناشی از آب مروارید از سال 1990 تا سال 2010 در سراسر جهان از 12.3 میلیون نفر به 20 میلیون نفر افزایش یافته است. در حال حاضر سالانه بیش از 30 میلیون بیمار مبتلا به آب مروارید در جهان شناخته می شوند.
حال شما بگویید که چقدر با این بیماری آشنا هستید؟ از علائم آن با خبر هستید؟ نگران این هستید که با افزایش سن چشم هایتان آب مروارید بیاورد؟ با دانستن علائم بیماری کاتاراکت و شیوهای درمانی می توانید از این بیماری جلوگیری کنید.
آب مروارید چیست؟
آب مروارید که با نام علمی کاتاراکت Cataracts شناخته می شود نوعی بیماری شایع چشمی در افراد کهنسال می باشد. عدسی جزئی محدب از ساختار چشم است که در کنار قرنیه، وظیفه شکستن پرتوهای نور و متمرکز کردن آن بر روی شبکیه را دارد. عدسی یا همان لنز چشمان ما در حالت عادی کاملاً شفاف می باشد. متاسفانه با افزایش سن، رفته رفته عدسی شفافیت خود را از دست می دهد و رو به کدر شدن میرود. به تیره و کدر شدن عدسی چشم آب مروارید یا کاتاراکت می گویند.
افرادی که دچار آب مروارید می شوند دنیا را از پشت شیشه ای یخ زده یا مه آلود تماشا می کنند. کاتاراکت به آرامی پیشرفت می کند و اگر به موقع درمان نشود موجب اختلال در بینایی می شود. آب مروارید میتواند در یک چشم و یا هر دو چشم به وجود آید.
جدول زیر اطلاعات کامل و جامعی را در خصوص این بیماری در اختیار شما عزیزان قرار می دهد.
|
عنوان |
توضیح |
|
تعریف |
آب مروارید کدورت عدسی چشم است که منجر به کاهش دید می شود. |
|
علل |
پیری، دیابت، سیگار کشیدن، قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور خورشید، مصرف برخی داروها، ضربه به چشم و عوامل ژنتیکی |
|
علائم |
تاری دید، مشکل دید در شب، حساسیت به نور و درخشش، دیدن هاله اطراف نورها، کم رنگ شدن یا زرد شدن رنگ ها و دوبینی |
|
انواع |
آب مروارید هسته ای: مرکز عدسی را تحت تأثیر قرار می دهد. آب مروارید قشری: لبه های عدسی را تحت تأثیر قرار می دهد. آب مروارید کپسولی خلفی: پشت عدسی را تحت تأثیر قرار می دهد |
|
تشخیص |
معاینه چشم، تست حدت بینایی، معاینه با لامپ شکافی و معاینه شبکیه |
|
عوامل خطر |
سن بالا، سابقه خانوادگی آب مروارید، دیابت، قرار گرفتن زیاد در معرض نور خورشید، سیگار کشیدن، چاقی، فشار خون بالا، ضربه به چشم و مصرف الکل |
|
پیشگیری |
استفاده از عینک آفتابی، مدیریت شرایط سلامتی (مثلاً دیابت)، ترک سیگار، کاهش مصرف الکل و معاینه منظم چشم |
انواع آب مروارید
عدسی چشم دارای سه جز اصلی است. بیرونی ترین کپسول است. لایه داخل کپسول، درونی ترین لایه هسته است. آب مروارید ممکن است در هر یک از این مناطق ایجاد شود.
به نقل از وب سایت انجمن اپتومتری آمریکا می توان نوشت:
آب مروارید به دلیل محل قرارگیری آن در عدسی نامگذاری می شود که عبارت است از آب مروارید هسته ای، آب مروارید قشری و آب مروارید کپسولی خلفی.
آب مروارید هسته ای در مرکز عدسی قرار دارد. هسته با افزایش سن تمایل به تیره شدن دارد و از شفاف به زرد و گاهی قهوه ای تغییر می کند.
آب مروارید قشری بر لایه عدسی اطراف هسته تأثیر می گذارد. این آب مروارید شبیه به پره است.
آب مروارید کپسولی خلفی در لایه بیرونی پشت عدسی دیده می شود. این نوع اغلب با سرعت بیشتری توسعه می یابد.
علائم آب مروارید کدام است؟
علائم این عارضه کم کم ظاهر می شود. ممکن است ابتدا قسمت کوچکی از لنز چشم درگیر شود و شما تاری دید جزئی داشته باشید و حتی گاهی متوجه این تاری هم نشوید اما با پیشرفت بیماری قسمت های بیشتری از عدسی درگیر می شود. با مشاهده هر یک از علائم سریع تر به چشم پزشک متخصص مراجعه فرمایید.
مهمترین علائم آب مروارید شامل موارد زیر است:
- دید تیره، تاریک و مه آلود
- کاهش دید شبانه
- نیاز به نور بیشتر برای انجام کارها مخصوصا مطالعه
- حساسیت چشم به نور و تابش خیره کننده
- دیدن هاله ای در اطراف نور
- افزایش شماره عینک
- دید دوربینی در یک چشم
- محو شدن رنگ ها
- ایجاد نزدیک بینی در افراد مسن
5 علت اصلی آب مروارید
آب مروارید یک ناحیه کدر در عدسی چشم شما (بخش شفاف چشم که به تمرکز نور کمک می کند) است. بیشتر آب مرواریدها به سن مربوط می شوند و به دلیل تغییرات طبیعی در چشمان شما با افزایش سن رخ می دهند. اما ممکن است به دلایل دیگری نیز به آب مروارید مبتلا شوید. 5 علت مهم و اصلی آب مروارید وجود دارند که در ادامه هر یک توضیح داده شده اند.
آب مروارید مرتبط با سن
با افزایش سن، آب مروارید به دلیل تغییرات طبیعی در عدسی چشم شما ایجاد می شود و علائم آب مروارید در سالمندان نمایان می شود. این شایع ترین نوع آب مروارید است. اگر شما سیگار می کشید، الکل زیاد می نوشید، سابقه خانوادگی آب مروارید دارید، به دیابت مبتلا هستید، جراحی چشم مانند جراحی آب سیاه انجام داده اید و یا برای درمان برخی از مشکلات سلامتی مانند آرتریت یا آلرژی داروهای خاص مصرف می کنید، احتمال ابتلا به آب مروارید در شما بیشتر خواهد بود.
آب مروارید غیر وابسته به سن
اما علاوه بر سن، عوامل دیگری نیز وجود دارند که می توانند سبب بروز آب مروارید در هر سنی حتی جوانی شوند. در ادامه بیشتر در خصوص این موارد توضیح داده ایم.
- اولین مورد آب مروارید تروماتیک (ضربه ای) است. صدمات جدی چشم می تواند به لنز شما آسیب برساند و باعث آب مروارید شود. آب مروارید ممکن است بلافاصله پس از آسیب ایجاد شود و یا ممکن است سال ها بعد شکل گیرد.
- دیگر نوع، آب مرواریدی است که در اثر برخی از انواع تشعشعات ایجاد می شود. این شامل پرتوهای فرابنفش (UV) از خورشید و پرتو درمانی برای سرطان است.
- سومین مورد، آب مروارید در کودکان است. لازم به ذکر است که کودکان نیز ممکن است به آب مروارید مبتلا شوند. آنها می توانند با آب مروارید (آب مروارید مادرزادی) متولد شوند یا بعداً به آن مبتلا گردد. البته گفتنی است که آب مروارید در کودکان نادر است و معمولاً ژنتیکی می باشد. این همچنین می توانند به دلیل مشکلات جدی در دوران بارداری یا به دلیل بیماری های دوران کودکی مانند یووئیت یا تومور در چشم رخ دهند. کودکان همچنین ممکن است به دلایل مشابه بزرگسالان مانند آسیب های چشمی، اشعه، یا استروئیدها به آب مروارید مبتلا شوند. وقتی آب مروارید اطفال به اندازه کافی بزرگ باشد که باعث مشکلات بینایی شود، نیاز به درمان فوری دارند. درمان زودهنگام این آب مروارید بسیار مهم است تا کودک شما به سایر مشکلات بینایی مانند آمبلیوپی (تنبلی چشم) دچار نشود.
- و اما آخرین مورد، آب مروارید ثانویه است که پس از جراحی آب مروارید، ممکن است ایجاد شده و دید شما را دوباره کدر کند. گفتنی است که آب مروارید ثانویه شایع است. در واقع از هر 5 نفری که جراحی آب مروارید انجام می دهند، 2 نفر دچار آب مروارید ثانویه می شوند. درمان آب مروارید ثانویه سریع و بدون درد است و بینایی بیمار در عرض چند روز به حالت عادی باز می گردد.
آب مروارید در جوانی؛ ممکن یا غیر ممکن؟!
متاسفانه برخی از افراد در جوانی مبتلا به این بیماری میشوند. نوشیدن الکل زیاد، استفاده از کورتون ها، ابتلا به دیابت و برخورد ضربه شدید به چشم، علت های شایع ایجاد آب مروارید در سنین جوانی است. فکر نکنید که تنها افراد مسن دچار آب مروارید می شوند اگر علائم کاتاراکت را در خود مشاهده کردید بدون معطلی به پزشک مراجعه کنید. پزشک متناسب با پیشرفت بیماری از روش های مختلف و مورد نیاز همان شرایط، برای درمان استفاده می کند.
روش های تشخیص آب مروارید
برای تشخیص اینکه آیا آب مروارید دارید یا نه، چشم پزشک سابقه پزشکی و علائم شما را بررسی کرده و یک معاینه جامع از چشم ها انجام می دهد. این معاینه شامل تست های زیر می شود:
- تست بینایی: تست بینایی که تست حدت بینایی نیز نامیده می شود، از نمودار چشمی برای اندازه گیری میزان توانایی بینایی شما برای خواندن یک سری حروف استفاده می کند. با این کار، چشم پزشک تشخیص می دهد که آیا بینایی 20/20 دارید یا در بینایی مشکل دارید.
- معاینه ساختار چشم: معاینه ساختار چشم به چشم پزشک اجازه می دهد تا ساختار چشم شما را از نزدیک ببیند. این کار با استفاده از لامپ شکافی انجام می شود زیرا از یک نور شدید برای روشن کردن ساختار چشم شما استفاده می کند.
- معاینه شبکیه: در این معاینه، پزشک پشت چشم شما را که شبکیه نامیده می شود نگاه می کند. برای آماده شدن برای معاینه شبکیه چشم، چشم پزشک قطره هایی را در چشمان شما می ریزد تا مردمک چشم شما را به طور گسترده باز کند. این کار دیدن شبکیه را آسان تر می کند. با استفاده از یک لامپ شکاف یا دستگاه خاصی به نام افتالموسکوپ، چشم پزشک می تواند لنز شما را برای علائم آب مروارید بررسی کند.
- تونومتری اپلناسیون: در نهایت تست سنجش فشار مایع درون چشم به وسیله دستگاهی به نام تونومتری اندازه گیری می شود تا پزشک اطلاعات بیشتری در خصوص چشم های شما به دست آورد.
روش های درمان آب مروارید
آب مروارید را می توان به روش های مختلف درمان کرد. برخی از این شیوه های درمانی تهاجمی است و برخی دیگر غیر تهاجمی می باشد. این راهکارهای درمانی شامل موارد زیر می شود:
1. درمان آب مروارید با عمل جراحی
استفاده از شیوه جراحی یکی از روش های تهاجمی برای درمان آب مروارید می باشد. در این روش عدسی کدر با یک عدسی مصنوعی شفاف جایگزین می شود. جراحی آب مروارید سرپایی است و با بی حسی موضعی انجام می شود. این عمل تنها 10 الی 15 دقیقه زمان نیاز دارد. پس از عمل به مدت 8 روز باید مراقب چشم های خود باشید تا دچار عفونت و خونریزی نشود.
2. درمان آب مروارید بدون عمل جراحی
در صورتی که خیلی زود به پزشک مراجعه کنید می توانید از روش های غیر تهاجمی برای درمان آب مروارید استفاده کنید. استفاده از عینک بلوکنترل می تواند تا حدودی علائم آب مروارید را کاهش دهد. اگر آب مروارید شما بسیار خفیف باشد می توانید با افزایش نور محیط مشکل تاری دید را رفع کنید. به یاد داشته باشید که روش های گفته شده درمان های موقت هستند تا زمانی که پزشک تشخیص دهد می تواند عمل کند. عمل جراحی قطعی ترین روش درمان است.
پیشگیری از آب مروارید با چند راهکار ساده
با انجام کارهای زیر می توانید از بیماری آب مروارید جلوگیری کنید:
- معاینه منظم چشم ها
- ترک سیگار
- درمان یا کنترل بیماری هایی که ممکن است باعث آب مروارید شود مانند دیابت
- رژیم غذایی سرشار از میوه و سبزیجات رنگی
- استفاده از منابع آنتی اکسیدان و مصرف ویتامین های E و C
- کاهش مصرف الکل
- استفاده از عینک آفتابی: استفاده از عینک آفتابی مانع آسیب زدن اشعه ماوراء بنفش UV خورشید به چشم ها و در نتیجه کاهش خطر ابتلا به آب مروارید می شود.
چه موقع برای درمان آب مروارید به پزشک مراجعه کنیم؟
آب مروارید مشکلی نیست که بتوان به سادگی آن را نادیده گرفت و درمان آن را به تعویق انداخت. از این رو لازم است تا در اسرع وقت برای درمان به پزشک مراجعه نمایید. از طرفی اگر به طور ناگهانی با مشکلات زیر مواجه شدید، لازم است سریعا به چشم پزشک مراجعه کنید:
- تغییرات ناگهانی در بینایی
- درد ناگهانی چشم
- تاری دید
- دوبینی
- جرقه های نور
- سردرد شدید
- و مواردی از این قبیل
جمع بندی
دلایل بروز بیماری آب مروارید را شناختیم و راه های پیشگیری و درمان آن را نیز باهم مرور کردیم. شناخت علائم بیماری و دلایل ایجاد این بیماری به ما کمک می کند تا بتوانیم کاملا آگاهانه به پیشگیری از بروز آن بپردازیم. وقتی می توان با رعایت نکات ساده و استفاده از عینک آفتابی و عینک محافظ نور آبی مانیتور (بلوکنترل) خیلی خوب و درست مراقب چشم های خود باشیم چرا خود را به دردسر بیاندازیم و درگیر این بیماری شویم!
منابع:
کشف روش انقلابی برای درمان آب مروارید چشم بدون نیاز به عمل جراحی
مقاله درمان آب مروارید با داروی جدید و بدون نیاز به جراحی
همین حالا با کارشناسان ما صحبت کنید.
