در این مقاله مهمترین دلایل بروز خشکی چشم را به صورت موردی به شما معرفی کرده ایم . تک تک آنها را بررسی نموده ایم. همچنین راهکارهایی را که بتوانید به کمک آنها این مشکل را برطرف یا بهبود ببخشید را نیز به شما معرفی کرده ایم. پس تا انتها با عینک امیر همراه باشید.
خشکی چشم چیست؟

عارضه خشکی چشم زمانی اتفاق میافتد که چشم به اندازه کافی اشک تولید نکند. حتی اگر اشکها هم نتوانند به خوبی چشم را مرطوب کنند باز هم احتمال بروز این عارضه وجود خواهد داشت. وظیفه اشک متعادل نمودن رطوبت چشم است. همچنین اشک ها از چشمان شما در برابر عفونت نیز مراقبت می کنند. معمولاً خشکی چشم با سوزش چشم همراه است و می تواند دائمی و یا موقتی باشد.
متاسفانه باید گفت که شدت این عارضه با افزایش سن بیشتر خواهد شد. معمولاً عوارض خشکی چشم در هر دو چشم به صورت همزمان اتفاق میافتد و این موضوع نیز واقعاً آزاردهنده است. اما اصلا نگران نباشید زیرا این بیماری در برخی موارد بدون نسخه و گاهی اوقات نیز با یک تجویز و درمان ساده بهبود خواهد یافت.
شایع ترین علل خشکی چشم چیست؟

دلایل گوناگونی سبب ایجاد خشکی چشم میشوند. مهمترین علل شایع عارضه خشکی درون چشم عبارتند از:
- کافی نبودن اشک چشم
- اشک با کیفیت پایین
- مصرف برخی داروها
- خیره شدن طولانی به نمایشگرهای دیجیتال
- عوامل محیطی
- تبخیر بیش از حد اشک چشم
در ادامه در خصوص هر یک از عوامل توضیحات بیشتری آورده شده است.
مورد اول: کافی نبودن اشک چشم
اصلی ترین دلیل این اختلال کافی نبودن تولید اشک در چشم هاست. تولید کم اشک در چشم ها را سندروم چشم خشک مینامند.
عوامل گوناگون سبب می شود که چشم شما به اندازه کافی اشک تولید نکند.
این عوامل عبارتند از:
- کهولت سن
- جراحی لیزیک
- یائسگی
- کمبود ویتامین A
- دیابت
- لوپوس
- سندروم شوگرن
- آلرژی
- عفونت
- اختلال در تیروئید
- التهاب
- آسیب به غدد اشکی
- آرتریت روماتوئید
مورد دوم: اشک با کیفیت پایین

باید بدانید که اشک متشکل از آب، روغن و مخاط است. اگر تعادل صحیحی بین اجزای اشک وجود نداشته باشد، باز هم خشکی در چشم اتفاق می افتد.
به عنوان مثال غده تولید کننده روغن میبومین است. در صورت مسدود شدن مجرا های این غده عارضه خشکی رخ می دهد.
مورد سوم: اثر مصرف برخی داروها بر خشکی چشم
مصرف برخی از دارو ها سبب بروز این اختلال خواهد شد.
مهمترین دارو های ایجاد کننده خشکی در چشم عبارتند از:
- دارو های کنترل کننده فشار خون
- آنتی هیستامین
- قرص های ضد بارداری
- قرص های ضد افسردگی
- دارو های درمان کننده آکنه
- دارو های هورمونی
مورد چهارم: خیره شدن طولانی به نمایشگرهای دیجیتال

اصلی ترین عامل خشکی چشم در این روزها، استفاده طولانی مدت از کامپیوتر و موبایل و یا تلویزیون های دیجیتال است. این موضوع سبب شده تا سندرم خشکی چشم حتی در سنین بسیار پایین نیز رخ دهد. همه این اتفاقات نیز بخاطر اصابت نور آبی با چشم است.
پس اگر شما نیز ساعات زیادی را با نمایشگرهای دیجیتال درگیر هستید، حتما مقاله خشکی چشم و نور آبی را مطالعه کنید. در این مقاله به طور کامل توضیح داده ایم که نور آبی چه ضرری بر چشم میزند و بهترین راه کارها را نیز برای محافظت از چشمانتان به شما معرفی کرده ایم.
مورد پنجم: اثر عوامل محیطی در خشکی چشم
گاهی اوقات فاکتور های محیطی می تواند منجر به بروز این اختلال گردد. به عنوان عوامل محیطی موثر در ایجاد این عارضه میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- قرار گرفتن در معرض هوای خشک
- قرار گرفتن در معرض درد
- کار با رایانه
- رانندگی
- مطالعه
- دوچرخه سواری
- پرواز با هواپیما
مورد ششم: تبخیر بیش از حد اشک چشم
این، یکی دیگر از دلایل مهم خشکی چشم است. از جمله علل شایع افزایش تبخیر اشک می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- اختلال در عملکرد غدد میبومین
- پلک زدن کمتر که بیشتر در بیماران مبتلا به پارکینسون رخ می دهد
- زمانی که در حین فعالیت های خاصی مانند هنگام مطالعه، رانندگی یا کار با رایانه تمرکز می کنید.
سایر عوامل خشکی چشم:
به عنوان سایر عوامل موثر در بروز این اختلال می توان موارد زیر را نام برد.
- مشکل در پلک زدن
- استفاده طولانی مدت از لنز های تماسی
- التهاب پلک ها یا بلفاریت
چه زمانی برای خشکی چشم باید به پزشک مراجعه کرد؟

در صورت مشاهده هر یک از علائم خشکی چشم زیر حتما به چشم پزشکی مراجعه کنید.
- سوزش
- خارش
- قرمزی
- تاری دید
- کاهش ناگهانی دید
- درد چشم
معمولاً پزشک عمومی شما را به یک پزشک متخصص و یا اپتومتریست ارجاع میدهد. آنها چشمان شما را به طور کامل معاینه می کنند، حجم اشک چشم را اندازهگیری کرده و در نهایت پزشک متخصص درمان نهایی را در قالب نسخه رسمی به شما اعلام می کند.
روش های درمان خشکی چشم
هدف از درمان خشکی چشم چیست؟ در واقع رساندن اشک چشم به میزان مطلوب به آن میباشد. در صورت خفیف بودن خشکی می توانید در منزل مراقبت های لازم را انجام دهید.
به عنوان مهمترین روش های درمانی و پیشگیری از خشکی چشم و بهبود این عارضه می توان به موارد زیر اشاره کرد.
- قطره چشم
- درمان خشکی چشم با عینک
- مراقبت پزشکی
- شاخه های اشکی
- عمل جراحی
- مراقبت در منزل
راه اول: قطره چشم

اولین و رایج ترین درمان خشکی در چشم استفاده از قطره اشک مصنوعی است ;که معمولا بدون نسخه پزشک نیز عرضه می شود. این قطره بسیار موثر و مقرون به صرفه می باشد.
به جز اشک مصنوعی قطره های دیگری نیز برای درمان این اختلال وجود دارد. معمولاً این قطره ها حاوی پتاسیم و بی کربنات هستند که می توانند در بهبودی سطح چشم موثر واقع شوند. گروه دیگری از قطره ها نیز حاوی غلیظ کننده هستند. قطره های حاوی غلیظ کننده سبب باقی ماندن طولانی مدت محلول های روان کننده روی چشم خواهند شد.
به طور کلی اشک مصنوعی را می توان به دو گروه تقسیم کرد.
- اشک مصنوعی دارای مواد نگهدارنده: این اشک مصنوعی به عنوان رایج ترین نوع قطره به شمار می رود. مواد شیمیایی موجود در این قطره از رشد باکتری در صورت باز بودن درب آن جلوگیری می کنند. این قطره ممکن است سبب تحریک چشم شود.
- اشک مصنوعی بدون مواد نگهدارنده: این قطره سایز کوچکتری داشته و به صورت تک دوز عرضه می شود. این قطره چشم را تحریک نمی کند و معمولاً قیمت این قطره ها نیز بالا تر است.
برای پی بردن به این مسئله که کدام قطره برای شما مناسب است باید برند های مختلف را امتحان کنید. برخی از این برند ها عبارتند از:
- Lumify
- Refresh
- Alcon
- Visine
- Systane
- Allergan
- Thera Tears
- Clear Eays
استفاده از پماد های روان کننده و قرار دادن کمپرس گرم روی چشم نیز در جهت بهبود این عارضه موثر است.
راه دوم : درمان خشکی چشم با عینک

در این روش استفاده از عدسی بلوکنترل، بسیار توصیه میشود. این عدسی ها نورهای محیط را به طور بسیار مطلوبی فیلتر میکنند و آرامش چشم شما را به مراتب بالا میبرند. این موضوع سبب میشود تا نساز شما به قطره بسیار پایین بیاید و در برخی از مشتریانمان نیز، بعد از استفاده از این عدسی های عینک، استفاده از قطره به طور کامل کنار گذاشته شده است.
مزایای استفاده از عینک برای رفع خشکی چشم عبارتند از:
- محافظت از چشم: عینک های مخصوص می توانند به عنوان یک حالت محافظتی علیه عوامل خارجی مانند باد و گرد و غبار عمل کنند که می تواند خشکی چشم را تشدید کند.
- فیلتر کردن نور آفتاب: برخی عینک ها دارای لایه های خاصی هستند که نور مضر UV را فیلتر می کنند که می تواند برای افزایش راحتی چشم ها و کاهش خشکی مفید باشد.
- حفظ رطوبت چشم: برخی عینک ها دارای پوشش های خاصی هستند که به کاهش تبخیر رطوبت اطراف چشم کمک می کنند و در نتیجه میزان خشکی چشم را کاهش می دهند.
- کمک به اصلاح بینایی: عینک هایی که به طور مناسب طراحی شده اند می توانند به بهبود بینایی و کاهش استرس بر روی چشم ها کمک کنند، که این موارد ممکن است به تغییر در خشکی چشم کمک کند.
راه سوم: مراقبت پزشکی برای خشکی چشم
در اکثر موارد برای درمان خشکی، نیازی نیست به پزشک مراجعه کنید. در صورت مراجعه به پزشک ممکن است قطره چشمی سیکلوسپورین یا کورتیکواستروئید های موضعی تجویز می شود.
برخی از پزشکان مصرف مواد غذایی حاوی اسید های چرب امگا ۳ را پیشنهاد می کنند. مصرف مکمل های حاوی امگا ۳ نیز موثر است. اسید های چرب علائم این عارضه را کاهش می دهند.
راه چهارم: شاخه های اشکی
ممکن است پزشک برای بهبود مجرای اشک از شاخه های اشکی استفاده کند. این روش معمولا بدون درد است و نیازی به بیهوشی ندارد. معمولاً شاخه های اشکی روی پلک بالا پایین و یا هر دو قرار می گیرند.
راه پنجم: عمل جراحی برای خشکی چشم
اگر این عارضه شدید باشد و سایر روش های درمانی موثر واقع نگردد پزشک انجام جراحی را پیشنهاد می کند. در این روش سوراخ های گوشه داخلی چشم مسدود می شود. بدین طریق مقدار مناسبی از اشک درون چشم ها باقی خواهد ماند.
راه ششم: مراقبت در منزل برای خشکی چشم
به منظور جلوگیری از عوارض جانبی خشکی چشم، درد پشت چشم و برای افزایش رطوبت محیط می توانید از دستگاه های بخور در خانه استفاده کنید.
عوارض خشکی چشم در دراز مدت

آیا خشک شدن چشم خطرناک است؟ خشکی چشم یکی از شایع ترین بیماری های چشمی است که مانند هر مشکل دیگری لازم است تا در اسرع وقت نسبت به درمان به موقع آن اقدام نمایید. اما گفتنی است که این یک بیماری خطرناک نیست و به دلایل مختلفی ایجاد می شود. اگر مدت زمان طولانی این مشکل را نادیده بگیرید، ممکن است با عوارض زیر مواجه شوید:
- اشک از سطح چشم شما در برابر عفونت محافظت می کند. بدون اشک کافی، ممکن است خطر عفونت چشم افزایش پیدا کند.
- در صورت عدم درمان، خشکی شدید چشم ممکن است منجر به التهاب چشم، ساییدگی سطح قرنیه، زخم قرنیه و از دست دادن بینایی شود.
- در صورت عدم درمان به موقع ممکن است بیمار بینایی خود را از دست بدهد اما معمولاً نابینایی ناشی از خشکی چشم می تواند به ندرت اتفاق می افتد.
- از دیگر عوارض این اختلال آن است که سطح کیفیت زندگی فرد کاهش می یابد. گاهی اوقات بیمار برای انجام کار های روزمره خود نیز با مشکل مواجه می شود.
آزمایش ها و روش های تشخیص خشکی چشم
آزمایش ها و روش هایی که ممکن است برای تعیین علت خشکی چشم شما مورد استفاده قرار گیرند عبارتند از:
- معاینه جامع چشم: یک معاینه چشم که شامل یک تاریخچه کامل از سلامت کلی شما و سلامت چشم شما می شود می تواند به متخصص کمک کند تا علت خشکی چشم شما را تشخیص دهد.
- تستی برای اندازه گیری حجم اشک: متخصص چشم پزشک ممکن است تولید اشک شما را با استفاده از تست اشک اندازه گیری کند. در این آزمایش، نوارهای کاغذی مخصوصی زیر پلک پایین شما قرار می گیرد. پس از پنج دقیقه چشم پزشک مقدار نوار خیس شده توسط اشک شما را اندازه می گیرد.
- تست نخ قرمز phenol: در این آزمایش، یک نخ رنگی حساس به pH به مدت 15 ثانیه روی پلک پایین قرار می گیرد (اشک، رنگ این نخ را تغییر می دهد). پس از خیس شدن و تغییر رنگ نخ، حجم اشک اندازه گیری می شود.
- در نهایت نوع دیگری از این آزمایش ها وجود دارد که ترکیب ذرات و آب موجود در اشک شما را اندازه گیری می کند. در صورت ابتلا به بیماری خشکی چشم، آب و رطوبت کمتری در چشم شما وجود خواهد داشت.
چگونه می توان از خشکی چشم جلوگیری کرد؟
همیشه نمی توان از خطر خشکی چشم جلوگیری کرد. به منظور پیشگیری از ابتلا به خشکی چشم ناشی از عوامل محیطی می توانید اقدامات زیر را انجام دهید.
- اگر مدت طولانی به کتاب یا کامپیوتر خیره می شوید دائماً پلک بزنید.
- از عینک های مخصوص کامپیوتر با عدسی بلوکنترل استفاده کنید.
- رطوبت هوای اطراف خود را افزایش دهید.
- مستقیماً در معرض وزش باد پنکه و کولر قرار نگیرید.
- از عینک آفتابی استفاده کنید.
- در محیط های پر دود قرار نگیرید.
خبر گزاری ایرنا نقل می کند که:
طبق یک پژوهش انجام شده بر روی دو گروه ورزشکار و غیرورزشکار، افرادی که فعالیت فیزیکی مناسبی در طول هفته داشته باشند، وضعیت سلامت چشم بهتری خواهند داشت. براساس این پژوهش محققان بر این باورند که ورزش مستمر می تواند موجب افزایش رطوبت و آبرسانی به چشم شده و از خشکی و خارش چشم جلوگیری کند.
سوالات متداول
دلایل خشکی چشم در جوانی می تواند به علت استفاده طولانی مدت از کامپیوتر و دستگاه های دیجیتال، استفاده از لنزهای تماسی، عوامل محیطی مانند باد و آلودگی هوا، کمبود خواب و برخی بیماری ها و داروها باشد.
به طور کلی خشکی چشم باعث نابینایی نمی شود، اما در صورت عدم درمان می تواند به آسیب های جدی قرنیه منجر شود و دید را تحت تأثیر قرار دهد.
بله، استفاده از اشک مصنوعی می تواند به تسکین خشکی چشم کمک کند و علائم را کاهش دهد. اشک های مصنوعی به مرطوب نگه داشتن سطح چشم و بهبود آن کمک می کنند.
خشکی چشم می تواند به دلیل کمبود ویتامین A باشد. ویتامین A نقش مهمی در حفظ سلامت چشم و تولید اشک دارد. کمبود این ویتامین می تواند منجر به مشکلاتی مانند خشکی چشم و شب کوری شود.
خیر، خشکی چشم معمولاً باعث مگس پران نمی شود. مگس پران بیشتر به دلیل تغییر در مایع زجاجیه چشم است. خشکی چشم و مگس پران معمولاً به طور مستقیم به یکدیگر مرتبط نیستند.
بله، خشکی چشم می تواند باعث تاری دید شود. استفاده از اشک مصنوعی و درمان های مناسب می تواند به بهبود این علائم کمک کند.
خشکی چشم به طور مستقیم منجر به ضعیف شدن چشم نمی شود، اما می تواند موجب ناراحتی و عوارض دیگری برای چشم شود.
خشکی چشم نیاز به عینک خاصی ندارد. اما در برخی موارد، افرادی که دارای خشکی شدید چشم هستند ممکن است به علت ناراحتی و ایجاد فشار بر روی چشم ها، نیاز به عینک یا لنزهای خاصی داشته باشند که به آنها کمک کند تا راحت تر ببینند. در هر صورت، بهتر است اگر خشکی چشم شما مزمن است، با چشم پزشک مشورت کنید تا بهترین راه حل را برای درمان به شما ارائه دهد.
بله، استرس می تواند به طور موقت خشکی چشم را تشدید کند. وقتی که فرد تحت تأثیر استرس قرار می گیرد، سیستم عصبی او ممکن است به طور غیرمستقیم بر تولید اشک و تعادل مایعات چشمی تأثیر بگذارد. این می تواند باعث شود که چشم ها به طور موقت خشک تر شوند.
بله، گریه به طور موقت می تواند خشکی چشم را تشدید کند. وقتی که گریه می کنید، تولید اشک افزایش می یابد ولی این اشک ها معمولاً باعث می شوند که چشم ها بعد از گریه خشک تر از قبل شوند. این خشکی معمولاً به طور موقت است و بعد از مدتی چشم ها به حالت طبیعی خود بازمی گردند.
