اپتومتریست یا بینایی سنج متخصصی است که در زمینه ارزیابی بینایی، تشخیص عیوب انکساری، تجویز عینک و لنز تماسی و بررسی برخی اختلالات بینایی فعالیت می کند. برخلاف تصور رایج، اپتومتریست همان چشم پزشک نیست و این دو حرفه از نظر مسیر تحصیلی، حوزه فعالیت و نوع خدماتی که ارائه می دهند تفاوت دارند.
اگر تاری دید، سردرد هنگام مطالعه، خستگی چشم، مشکل در دید دور یا نزدیک دارید یا احساس می کنید شماره عینک شما تغییر کرده است، مراجعه به اپتومتریست می تواند اولین قدم برای ارزیابی وضعیت بینایی باشد. اپتومتریست پس از انجام معاینات لازم، وضعیت دید و عیوب انکساری را بررسی می کند و در صورت نیاز نسخه عینک یا لنز تماسی ارائه می دهد. اگر در جریان معاینه نشانه ای از یک بیماری یا مشکل چشمی نیازمند بررسی تخصصی وجود داشته باشد، بیمار برای ارزیابی بیشتر به چشم پزشک ارجاع داده می شود.
در این مقاله بررسی می کنیم اپتومتریست کیست، چه وظایفی دارد، معاینه چشم توسط اپتومتریست چگونه انجام می شود، چه زمانی باید به اپتومتریست مراجعه کرد و تفاوت اپتومتریست با چشم پزشک چیست.
اپتومتریست کیست؟ چه وظایفی دارد؟
اپتومتریست یا بینایی سنج، متخصص حوزه بینایی و سلامت چشم است که آموزش دانشگاهی تخصصی در زمینه ارزیابی سیستم بینایی، عیوب انکساری و اصلاح مشکلات بینایی دیده است.
یکی از مهم ترین وظایف اپتومتریست، بررسی میزان بینایی و تعیین نیاز فرد به اصلاح دید است. این کار فقط با نگاه کردن به نتیجه دستگاه های اندازه گیری انجام نمی شود؛ بلکه اپتومتریست نتایج حاصل از تجهیزات مختلف را با معاینه و پاسخ های فرد ترکیب می کند تا وضعیت بینایی دقیق تر مشخص شود.
از جمله مواردی که معمولا در حیطه خدمات اپتومتریست قرار می گیرد می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- بررسی قدرت بینایی دور و نزدیک
- ارزیابی نزدیک بینی، دوربینی و آستیگماتیسم
- بررسی پیرچشمی در سنین بالاتر
- تعیین نمره مناسب عینک
- تجویز و ارزیابی لنزهای تماسی در صورت مناسب بودن شرایط فرد
- بررسی عملکرد دو چشم و برخی اختلالات بینایی
- ارزیابی برخی مشکلات مربوط به دید و هماهنگی چشم ها
- آموزش اصول مراقبت از چشم و استفاده صحیح از عینک و لنز
- شناسایی نشانه هایی که نیاز به ارجاع به چشم پزشک دارند
بنابراین، اپتومتریست را نباید «پزشک عمومی چشم» نامید. اپتومتری یک حرفه تخصصی در حوزه بینایی سنجی است و با چشم پزشکی تفاوت دارد.
چه زمانی به اپتومتریست مراجعه کنیم؟
برای مراجعه به اپتومتریست لازم نیست حتما کاهش شدید بینایی داشته باشید. بسیاری از مشکلات بینایی به تدریج ایجاد می شوند و ممکن است فرد تا مدت ها متوجه تغییر دید خود نشود.
برخی از نشانه هایی که می توانند دلیل مناسبی برای انجام معاینه بینایی باشند عبارتند از:
- تاری دید هنگام دیدن اجسام دور یا نزدیک
- مشکل در خواندن نوشته ها
- سردرد هنگام مطالعه یا کار با نمایشگر
- خستگی چشم پس از فعالیت های دیداری
- احساس نیاز به نزدیک کردن یا دور کردن متن
- مشکل در دید شب
- دوبینی
- تغییر محسوس در کیفیت دید
- نیاز به تغییر مکرر فاصله برای واضح دیدن
- احساس اینکه عینک فعلی دیگر دید مناسبی ایجاد نمی کند
البته برخی علائم مانند کاهش ناگهانی بینایی، درد شدید چشم، قرمزی شدید همراه با اختلال دید، مشاهده پرده یا سایه در میدان دید و دوبینی ناگهانی نیازمند ارزیابی فوری پزشکی هستند و نباید صرفا برای گرفتن نسخه عینک به اپتومتریست مراجعه کرد.
همین حالا با کارشناسان ما صحبت کنید.
وظایف اپتومتریست چیست؟
کار اپتومتریست فقط تعیین شماره عینک نیست. ارزیابی بینایی مجموعه ای از آزمایش ها و بررسی هاست که با توجه به سن، علائم، سابقه فرد و هدف مراجعه می تواند متفاوت باشد.
ارزیابی قدرت بینایی
یکی از شناخته شده ترین وظایف اپتومتریست، اندازه گیری قدرت بینایی است. در این مرحله مشخص می شود فرد تا چه اندازه می تواند حروف یا اشکال موجود در چارت بینایی را از فاصله مشخص تشخیص دهد.
تشخیص و اصلاح عیوب انکساری
عیوب انکساری از مهم ترین دلایل کاهش وضوح دید هستند. اپتومتریست می تواند نوع و میزان این اختلالات را بررسی کند، از جمله:
- نزدیک بینی
- دوربینی
- آستیگماتیسم
- پیرچشمی
در صورت نیاز، برای اصلاح این مشکلات نسخه عینک یا لنز تماسی تجویز می شود.
بررسی وضعیت بینایی و عملکرد چشم ها
معاینه اپتومتری می تواند شامل بررسی هماهنگی دو چشم، تمرکز و تطابق، حرکات چشم و سایر جنبه های عملکرد بینایی باشد. نوع آزمایش ها بر اساس شرایط هر فرد تعیین می شود.
بررسی علائم و مشکلات بینایی
علائمی مانند تاری دید، دوبینی، خستگی چشم، سردرد هنگام مطالعه یا تغییر کیفیت دید می توانند دلایل مختلفی داشته باشند. اپتومتریست با انجام معاینه مناسب، علت های مرتبط با بینایی را بررسی می کند و در صورت نیاز فرد را برای بررسی تخصصی تر ارجاع می دهد.
ارجاع به چشم پزشک
اپتومتریست در صورت مشاهده نشانه هایی که احتمال بیماری یا مشکل چشمی جدی تری را مطرح می کنند، بیمار را به چشم پزشک ارجاع می دهد. این همکاری باعث می شود فرد برای هر مشکل به متخصص مناسب مراجعه کند.
آیا اپتومتریست دکتر است؟
اپتومتریست کسی است که در همین رشته تحصیلات دانشگاهی داشته است و درباره معاینات اولیه و شرایط عمومی چشم تخصص کامل کسب نموده است و یک پزشک عمومی چشم محسوب می‌شود.
درباره تشخیص و درمان های اولیه کاملا صاحب نظر است اما
مشکلات بسیار تخصصی تر و جدی تر را به چشم پزشک که تخصص بسیار بالاتری دارد ارجاع می‌دهد.
پس برای افرادی که فقط به دنبال معاینه عمومی چشمانشان هستند و قصد تهیه عینک طبی دارند، کاملا کفایت می‌کند و اصلا جای نگرانی نیست.
مراحل معاینه چشم توسط اپتومتریست
معاینه چشم یک فرآیند یکسان برای همه افراد نیست و بسته به سن، علائم، سابقه پزشکی و هدف مراجعه ممکن است آزمایش های متفاوتی انجام شود. با این حال، ارزیابی شماره چشم معمولا شامل چند مرحله اصلی است.
اندازه گیری اولیه با دستگاه
در بسیاری از مراکز، یکی از مراحل اولیه با استفاده از اتورفرکتومتر انجام می شود. این دستگاه تخمینی از وضعیت انکساری چشم ارائه می دهد و می تواند اطلاعات اولیه ای درباره نزدیک بینی، دوربینی و آستیگماتیسم در اختیار اپتومتریست قرار دهد.
نکته مهم این است که نتیجه دستگاه به تنهایی نسخه نهایی عینک محسوب نمی شود و برای تعیین شماره مناسب، معاینه و آزمایش های تکمیلی لازم است.
بررسی دید با چارت
در مرحله بعد، فرد معمولا از طریق چارت بینایی، حروف یا علائم را در فاصله مشخص می خواند. این کار برای ارزیابی قدرت بینایی انجام می شود.
تعیین دقیق نمره عینک
اپتومتریست با استفاده از ابزارهای مخصوص و قرار دادن عدسی های مختلف، تاثیر هر نمره را روی دید فرد بررسی می کند. در این مرحله پاسخ فرد اهمیت زیادی دارد، زیرا هدف فقط به دست آوردن یک عدد از دستگاه نیست؛ بلکه باید مناسب ترین اصلاح بینایی برای فرد مشخص شود.
بررسی های تکمیلی
اگر شرایط فرد نیازمند بررسی بیشتری باشد، ممکن است آزمایش های دیگری نیز انجام شود. نوع این بررسی ها به علائم، سن و یافته های معاینه بستگی دارد.
در پایان، در صورت نیاز نسخه عینک یا لنز تماسی صادر می شود.
مدت زمان معاینه چشم چقدر است؟
مدت معاینه به نوع آزمایش ها و شرایط فرد بستگی دارد و نمی توان برای همه افراد زمان دقیقی تعیین کرد. یک معاینه ساده برای تعیین شماره عینک ممکن است زمان زیادی نیاز نداشته باشد، اما اگر فرد علائم خاصی داشته باشد یا به بررسی های بیشتری نیاز باشد، فرآیند معاینه طولانی تر خواهد شد.
بنابراین بهتر است کیفیت و کامل بودن معاینه را مهم تر از رسیدن به یک زمان مشخص بدانید.
مقاله مرتبط:
هر چند وقت یکبار معاینه چشم شویم؟
در امیر اپتیک معاینه چشم دارید؟
بله، برای معاینه چشمانتان اصلا نگران نباشید زیرا ما در این فروشگاه با بهترین اپتومتریست های منطقه، همکاری داریم و شما زمانی که برای خرید حضوری عینک طبی تشریف میاورید، می‌توانید برای معاینه چشمان خود نیز اقدام نمایید. اپتومتریست های مورد تایید ما در نزدیکی همین فروشگاه حضور دارند و آماده خدمت رسانی کاملا تخصصی به شما مشتریان عزیزمان هستند.
همین حالا با کارشناسان ما صحبت کنید.
چشم پزشک چه وظایفی دارد؟
چشم پزشک، پزشک متخصصی است که در تشخیص و درمان بیماری های چشم تخصص دارد. دامنه فعالیت او شامل بیماری های مختلف بخش های چشم و سیستم بینایی می شود.
برخی از خدمات چشم پزشک عبارتند از:
- تشخیص بیماری های چشم
- درمان دارویی مشکلات چشمی
- بررسی و درمان بیماری های قرنیه، عدسی، شبکیه و عصب بینایی
- تشخیص و درمان گلوکوم
- درمان بیماری های التهابی و عفونی چشم
- جراحی آب مروارید
- برخی جراحی های شبکیه
- جراحی های مربوط به انحراف چشم
- انجام برخی جراحی ها و روش های لیزری چشم
- پیگیری بیماری های چشمی مزمن
بنابراین اگر فرد با علائمی مواجه باشد که احتمال یک بیماری چشمی را مطرح کند، مراجعه به چشم پزشک اهمیت بیشتری پیدا می کند.
اپتومتریست بهتر است یا چشم پزشک؟
این سوال پاسخ یکسانی برای همه افراد ندارد. انتخاب بین اپتومتریست و چشم پزشک به علت مراجعه بستگی دارد. اگر مشکل اصلی شما تغییر شماره چشم، تاری دید مرتبط با عیوب انکساری، نیاز به عینک جدید یا بررسی لنز تماسی باشد، اپتومتریست می تواند انتخاب مناسبی باشد.
اما اگر علائمی مانند درد شدید چشم، کاهش قابل توجه یا ناگهانی بینایی، بیماری شناخته شده چشمی یا نیاز احتمالی به درمان دارویی و جراحی دارید، باید توسط چشم پزشک ارزیابی شوید.
در بعضی شرایط نیز بهترین مسیر، همکاری هر دو متخصص است؛ برای مثال اپتومتریست ممکن است در جریان معاینه متوجه نشانه ای شود که نیاز به بررسی تخصصی چشم پزشکی دارد و بیمار را ارجاع دهد.
میزان تحصیلات اپتومتریست چقدر است؟
تقریبا تمامی اپتومتریست ها حداقل تا مقطع کارشناسی در این رشته تحصیل کرده اند. این یعنی گذراندن صد و شصت واحد درسی درباره تجویز عینک و لنزهای تمسی و مواردی این چنین. پس از بایت تحصیلات اپتومتریست ها اصلا نگران نباشید. ولی متاسفانه شاهد آن هستیم که در خیلی از عینک فروشی ها عمل معاینه عمومی چشم توسط یک فرد عادی صورت می‌گیرد که صرفا معاینه چشم با دستگاه ها را به صورت تجربی یاد گرفته است. این موضوع خلاف قانون است و شما نیز سعی کنید تا در این مراکز معاینه نشوید.
برای هر رده سنی معاینه چشم، چگونه است؟
بهترین سن برای معاینه چشم در نوزادان و کودکان، ۶ ماهگی است. در این سن، چشم پزشک می تواند از رشد طبیعی چشم ها مطمئن شوند و مشکلاتی مانند استرابیسم (انحراف چشم) و تنبلی چشم را تشخیص دهد. این مشکلات اگر زود تشخیص داده شوند، قابل درمان هستند. بعد از ۶ ماهگی، کودکان باید هر سال معاینه چشم انجام دهند. این معاینه ها به تشخیص و درمان به موقع سایر مشکلات چشمی، مانند نزدیک بینی، دوربینی، آستیگماتیسم و آب مروارید کمک می کند.
در بزرگسالان، معاینه چشم باید هر ۲ سال یکبار انجام شود. این معاینه ها برای این است که از سلامت چشم ها مطمئن شوند و به تشخیص و درمان بیماری های چشمی، مانند آب سیاه، دژنراسیون ماکولا و رتینوپاتی دیابتی کمک می کند.
در افراد بالای ۶۵ سال، معاینه چشم باید هر سال یکبار انجام شود. این معاینه ها به تشخیص و درمان بیماری های چشمی شایع در این سن، مانند آب سیاه و دژنراسیون ماکولا کمک می کند.
در صورت وجود هر یک از شرایط زیر، باید زودتر از زمان های توصیه شده، به چشم پزشک مراجعه کرد:
- سابقه خانوادگی بیماری های چشم
- آسیب به چشم
- درد چشم
- قرمزی چشم
- تاری دید
- دوبینی
- ترشح بیش از حد از چشم
- کاهش بینایی
جمع بندی
اپتومتریست یا بینایی سنج متخصص ارزیابی بینایی و اصلاح اختلالات بینایی است. تعیین نمره عینک، بررسی عیوب انکساری، تجویز لنز تماسی و ارزیابی برخی مشکلات عملکردی بینایی از مهم ترین حوزه های فعالیت او هستند. اپتومتریست چشم پزشک نیست و نباید این دو حرفه را یکسان دانست. چشم پزشک، پزشک متخصصی است که در تشخیص و درمان بیماری های چشمی، درمان دارویی و جراحی تخصص دارد.
بنابراین برای مشکلاتی مانند تغییر نمره چشم و نیاز به عینک، مراجعه به اپتومتریست می تواند نقطه شروع مناسبی باشد؛ اما در صورت وجود علائم هشدار یا احتمال بیماری چشمی، ارزیابی توسط چشم پزشک ضروری است. مهم ترین نکته این است که معاینه چشم توسط فرد دارای صلاحیت حرفه ای انجام شود و مشکلات بینایی یا چشمی بدون بررسی تخصصی نادیده گرفته نشوند.
مقالات و صفحات مرتبط:
صفحه خرید عینک طبی
صفحه عینک مخصوص کامپیوتر
همه چیز درباره خشکی چشم
معرفی کامل عینک بلوکات
معرفی کامل بلوکنترل
سوالات متداول
اگر قصد شما معاینه عمومی چشمانتان است، باید به اپتومتریست مراجعه کنید. اگر مشکل جدی تر و تخصصی تری دارید، باید به چشم پزشک مراجعه کنید. کافی است لوکیشن خود را در گوگل روشن کنید و کلمه اپتومتریست یا چشم پزشک را سرچ کنید تا مراکز اطراف خود را بشناسید. به مرکزی مراجعه کنید که بهترین امتیاز و نظرات کاربران را دارد.
اگر در آن عینک فروشی، یک اپتومتریست متخصص با مدرک دانشگاهی این رشته مشغول به کار باشد بله کاملاً صلاحیت دارد. اما اگر خود عینک فروش اقدام به معاینه می‌کرد، اصلاً اقدام نکنید. روند معاینه چشم، بسیار حساس و دقیق است. کوچکترین اشتباه در این روند، ضررهای مالی و جسمی زیادی را بوجود خواهد آورد. پس کاملا هوشیار باشید.
بله اصلاً نگران نباشید زیرا ما در این مرکز با افراد کاملاً متخصص و مجرب همکاری می‌کنیم. کافی است برای رزرو وقت، با ما تماس بگیرید و حضوراً تشریف بیاورید. بقیه کارها توسط ما به خوبی انجام خواهد شد.
اپتومتریست در اصل همان پزشک عمومی چشم است، با تحصیلات دانشگاهی خاص همین شاخه که می‌تواند شرایط کلی چشمان شما را به خوبی بررسی کند. در صورت مشاهده هر نوع مورد خاصی، شما را به چشم پزشک متخصص همان مشکل، معرفی می‌نماید.
این افراد تا مقطع دکتری هم تحصیل می‌کنند. تنها تفاوت آنها با چشم پزشک‌ها نوع واحدهای درسی آنها است که در این مقاله به صورت کامل به شما توضیح داده ایم.
تفاوت اصلی آنها در واحدهای درسی آنها است. اپتومتریست ها بیشتر در شاخه تجویز عینک و عدسی و لنزهای تماسی تحصیل می‌کنند و چشم پزشک ها هم در شاخه های درمانی و تخصصی انواع مشکلات چشمی. برای معاینه عمومی باید به اپتومتریست مراجعه کرد و برای معاینات تخصصی باید به چشم پزشک مراجعه نمود.
بله کاملاً. اپتومتریست مجرب، موارد خاص چشمی را کاملا تشخیص می‌دهند و در صورت نیاز به بررسی های تخصصی تر و جزئی تر شما را به پزشک متخصص همان شاخه ارجاع می‌دهند.
سلام
شما اوپتومتریست خودتون معرفی می کنید ؟؟
سلام. بله، یک اپتومتریست مجرب و متخصص. شما میتونید با هماهنگ کردن وقت قبلی، به صورت حضوری به فروشگاه مراجعه کنید تا به صورت کاملا تخصصی معاینه بشید 🙏🏻